Docters van Leeuwen, Hermanus 1 2 3 4 5

Geboortenaam Docters van Leeuwen, Hermanus
Geslacht mannelijk
Leeftijd bij overlijden meer dan 60 jaren, 3 maanden

Gebeurtenissen

Gebeurtenis Datum Locatie Beschrijving Opmerkingen Bronnen
Geboorte voor 1760-08-03 Culemborg  

Zoon van Hendrik Arnoldsen van Leeuwen
en Evertje Docters.

6 7
Doop 1760-08-03 Culemborg  

Hermanus, waarvan is
Vader, Hendrik van Leeuwen
Moeder, Evertje Docters
E. L.

Culemborg heette vroeger Kuilenburg.

8
Overlijden 1820-11-04 Vierpolders  

Aktenummer: 8
Overlijdensplaats: Vierpolders
Overlijdensdatum: 04-11-1820
Overledene:
Naam: Hermanus Docters van Leeuwen
Leeftijd: ±61
Partner:
Naam: Anna Elisabeth van Kuilenburg
Opmerkingen: huisnr. 57

Tekst akte:

"In het jaar Een duizend Achthonderd en Twintig
Heden den Zesden Dag van de Maand November
des voormiddags ten Elf uuren zijn voor ons
Mr. Helenus Marius van Andel Schout en Secretaris
- fungerend ambtenaar van den Burgerlijken Stand
binnen de Vier Polders genaamd Nieuwland,
district Brielle, Provincie Zuid Holland - gecompareerd,
Arij van Trigt wagenmaker binnen Nieuwenhoorn,
gemeente in dit District, oudt acht en twintig jaren
en Willem Scheijgrond Bouwman binnen deze Gemeente
oudt twee en dertig jaren, welke ons verklaard hebben
dat op eergisteren den vierden dezer, binnen deeze
Gemeente in het Huis getekend thans No. 57 in den
ouderdom van Een en zestig jaren overleden is,
Hermanus Docters van Leeuwen, tolgaarder op de
Gabel No. twee aan de straatweg tussen Brielle en
Hellevoetsluis, Echtgenoot van Anna Elisabeth van
Kuilenburg, woonende aldaar.
En hebben wij hiervan opgemaakt deze acte welke na
gedane voorlezinge door de beide Comparanten en ons
getekend wordt,

Arij van Trigt
W. Scheijgrond
H.M. van Andel"

Toelichting:
gabel - tolboom
Arij van Trigt was de aanstaande schoonzoon van Hermanus
Docters van Leeuwen. Hij huwde op 30 december 1820
met Arnoldina Cornelia Petronella Docters van Leeuwen.

9 10

Ouders

Vader van Leeuwen, Hendrik Arnoldsen
Moeder Docters, Evertje
         Docters van Leeuwen, Hermanus
    Broer     van Leeuwen, Arnoldus

Families

Gehuwd Vrouw van Cuijlenburgh, Anna Elisabeth
   
Gebeurtenis Datum Locatie Beschrijving Opmerkingen Bronnen
Ondertrouw 1783-07-04 Utrecht  

Hermanus van Leeuwen
en
Anna Elisabeth van Cuijlenburgh

11
Huwelijk 1783-07-29 Utrecht  

Den 29 Julij 1783 Getroud in de Jac. Kerk door Peirolet

Hermanus van Leeuwen en Anna Elisabeth van Cuijlenborg

Toelichting:
Jac. Kerk - Jacobi Kerk

Peirolet : Ds. Henricus Peirolet, geboren te Amsterdam
ca. 24 maart 1730, overleden 26 augustus 1785.
Hij was predikant te Utrecht vanaf 12 december 1773

"Henricus Peirolet, leeraar in Christus gemeente te Utrecht,
overleeden den 26sten der oogstmaand 1785 in den
ouderdom van 55 jaaren en ruim 8 maanden"

 

12 13 14
  Kind.
  1. Docters van Leeuwen, Hendricus Johannus Theodorus
  2. Docters van Leeuwen, Cornelis Willem
  3. Docters van Leeuwen, Arnoldus Hermanus
  4. Docters van Leeuwen, Joannes Hendricus
  5. Docters van Leeuwen, Arnoldina Cornelia Petronella

Media

Bijzonderheden

Hermanus Docters van Leeuwen was letterkundige en
lid van Het Utrechts Genootschap "Vlijt is de Voedster der Wetenschappen".
In den bundel door dit gezelschap uitgegeven, vindt men vier
dichtstukken van hem, die hoogst middelmatig zijn (1789).
Het Utrechtse genootschap werd in 1784 opgericht, gaf in 1786
een dichtbundel uit, geheel gewijd aan de dat jaar overleden dichter
Jacobus Bellamy en publiceerde in 1789 zijn eerste en enige genootschapsbundel,
gevuld met poëzie èn proza.
De ledenlijst bevat naam, woonplaats en soms ook het beroep van 41 toenmalige leden.
Opmerkelijk zijn het relatief grote aantal vrouwen (9), het geringe aantal dominees (3)
en de aanwezigheid van een jood op de ledenlijst: de Haagse arts David Heilbron.
Hermanus Docters van Leeuwen staat vermeld als "H.D. van Leeuwen te Raamsdonk".

In 1795 komt hij voor als lid van Gewapend Genootschap Raamsdonk, opgericht
17 juli 1795.

Hermanus Docters van Leeuwen kocht op 31 maart 1820 hout te Nieuwenhoorn,
waar hij tollenaar was.
42 Jan Went, kastelein te Nieuwenhoorn, veilt hout langs de Straatweg en enig scheepshout.
Kopers: Hermanus Kloesman, tollenaar te Nieuwenhoorn, Johannes Kool, arbeider aldaar,
Isaak Franhuisen, arbeider onder Rugge, Hermanus Docters van Leeuwen, tollenaar aldaar,
Adolf van der Schild, arbeider aldaar, Jan Nijland, kleermaker aldaar, Jan van Katwijk, arbeider aldaar,
Arie Batenburg, arbeider aldaar Jan Blanken, arbeider aldaar, Arie Noteboom, arbeider aldaar,
Jacob van Hennik, arbeider aldaar, en Frans van Gijzen, arbeider aldaar.
Aktedatum:
31/03/1820
Naam notaris:
Louis Mijnard van Kruijne
Aard van de akte:
veiling
Toegangsnummer:
110 Notarissen
Inventarisnummer:
1287

Hermanus Docters van Leeuwen was in 1820 tollenaar of tolgaarder te Nieuwenhoorn op de Gabel (tolboom)
No. twee aan de straatweg tussen Brielle en Hellevoetsluis. Na zijn overlijden nam zijn vrouw
het werk over.

Gedeelte uit "Tollen en Tolhuizen":

Het begrip tol.
Het woord tol kent twee betekenissen: - de betaling die men verschuldigd is om een bepaald gebied
te mogen betreden of passeren – de plaats waar men tol moet betalen: het tolhuis, het tolhek, de tolboom.
Bij het heffen van de tol wordt, uit fiscaal oogpunt bezien, op verschillende gedachten gehinkt. Nu eens
was het een soort douanerecht (in-, uit- en doorvoerrecht), geheven naar de soort en hoeveelheid van
de passerende goederen. Dan weer was het de retributie ( een bestemmingsbelasting) voor de aanleg
en het onderhoud van water- en landwegen en bruggen.

Voor een goed begrip van de functie van de tollen is een historisch overzicht noodzakelijk. Voor het gemak
onderscheiden we in de historie twee soorten tollen: water-en landtollen.
De heffing van tolgeld werd opgelegd voor het bevaren of oversteken van een rivier of het gebruiken van
een zandweg en voor de meegevoerde goederen.
De riviertollen, o.a. bij Lobith, Schoonhoven, Dordrecht en Vlaardingen dateren al uit de 11de tot de 13de eeuw.
Tot in de 17de eeuw waren de watertollen de belangrijkste, omdat door het nagenoeg ontbreken van
goedbegaanbare wegen het vervoer van mensen en goederen grotendeels over het water plaatsvond.
De tolrechten kwamen de landsheer toe in wiens gebied zich de rivieren bevonden. Voor de graven van Holland
en Gelderland zijn de tolgelden belangrijke inkomstenbronnen geweest waarmee zij de kosten van hun hofhouding
en oorlogen mede konden bekostigen. Ook gebruikten zij het tolsysteem om handel binnen hun gebied te begunstigen.
In de 17de eeuw begon het vervoer over land door nieuwe en betere wegen voorzichtig toe te nemen.
De aanleg ervan werd gefinancierd uit opbrengsten van de wegtollen. De door Constantijn Huijgens in 1665
ontworpen straatweg van Den Haag naar Scheveningen is daarvan een voorbeeld. Op den duur verschenen op
vrijwel alle verbindings- en invalswegen tolhuizen. Na het betalen van een op het tariefbord vermeld bedrag werd
een tolhek of tolboom opengedraaid.
De functie van land- en watertollen liep op den duur uiteen. De watertollen werden onder de naam convoyen
en licenten een soort in-, uit-, en doorvoerrechten die ten goede kwamen aan de centrale overheid, de Republiek
der Zeven Verenigde Nederlanden.
De landtollen werden gebruikt om de vervoersvoorzieningen te verbeteren en te onderhouden. Deze situatie bleef
onder de Betaafse republiek (1795–1806) en het Koningrijk Holland (1806–1810 voortbestaan. Er werden zelfs nog
extra tollen op bestaande en nieuwe rijkswegen toegevoegd.
Kort daarop schafte Napoleon bij decreet van 21 oktober 1811 alle rijkstollen in Nederland af. De tollen op wegen
en bruggen, evenals kanaal- en sluisgelden die door de gemeenten of particulieren werden beheerd,
mochten in stand blijven.

De 19de eeuw
Na de bevrijding van Napoleon werd door Willem 1 vanaf 1815 het systeem van tollen weer voortvarend
ter hand genomen om weg-en waterbouw te kunnen stimuleren. Hij besefte terdege het belang van grote
"land-en watercommunicatiën". De tollen verschenen aan bestaande en nieuwe rijks,-provinciale-, gemeente-,
en geconcessioneerde (particuliere) wegen. De koning had het oppertoezicht over alles wat de waterstaat
van het koningrijk betrof, wegen en bruggen inbegrepen. Met de uitvoering van tolzaken, zoals bijvoorbeeld
pachtcontracten, werd de minister van binnenlandse Zaken en waterstaat belast. Het geldelijk beheer lag
bij de minister van financiën.
Tolgelden moesten geheven worden in opvolgende afstanden van één uur gaans te voet (5000 meter) en zodanig,
dat de steden zich altijd bevonden in het midden van een afstand. Men had dus telkens op een afstand
van 2 en een halve km van een stad een tolboom te passeren.
Zij die veel van de wegen met tollen gebruik moesten maken kregen het recht zich bij de ontvanger van de tol
te abonneren. In sommige gevallen kon de tol voor een jaar worden afgekocht. Vóór het passeren van de tolpaal
of tolboom moest aan de tolpachter (particulier) of de tolgaarder (ambtenaar) het verschuldigde tolgeld worden betaald.
Volgens het in 1833 vastgestelde tarief voor de rijkstollen bedroeg dat b.v. voor een los passerend paard 5 cent
en voor zespersoonsdiligences en postwagens voor elk aangespannen paard 10 cent.
Vrij van het betalen van tolgeld waren ondermeer de paarden van het koninklijk huis, boerderijen, molens en fabrieken
gelegen binnen een afstand van twee en een halve km van de tol.

Gedeelte uit "De Geschiedenis van de Rijksstraatweg - Voorne in Alle Staten":

Jan Blanken vestigde zich in 1775 in Hellevoetsluis als opzichter van de directie Hollandse Fortificatiën.
Hij had toezicht op de vestingwerken en de landsgebouwen op Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en de Beijerlanden.
Hij legde dijken aan, verbeterde de kustverdediging en presenteerde in 1788 een plan voor een Straatweg.
In 1781 verhuisde Jan Blanken van Hellevoetsluis naar Brielle en hij reisde regelmatig tussen deze plaatsen.
Hij heeft dus ondervonden in welke slechte staat de weg verkeerde. Jan Blanken diende het plan in bij de
opperdijkgraaf en baljuw Wassenaer. Het bestaat uit een tekening en een elf pagina’s tellend bestek.
Hierin stelde hij voor om de ‘Straat-weg de ordinaire route’ te laten volgen, dus de route van het eeuwenoude voetpad.
Hij beschreef in een uitvoerige memorie hoe de nieuwe keij-steene Straatweg moest worden aangelegd.
Jan Blanken wilde ook een nieuw stuk weg aanleggen, een verlengde van de Gentse Weg, die dwars door de
polder van Nieuw-Helvoet liep en uitkwam bij de molen van Nieuwenhoorn. Hiermee werd een kortere en dus snellere
en goedkopere route bewerkstelligd. Pas in 1804 lukte het Jan Blanken om de plannen goedgekeurd te krijgen.
De Marine zou de weg aanleggen, en het geld werd vrijgemaakt via een lening uit het fonds voor oude en arme zeelieden.
Het onderhoud van de weg werd betaald met de opbrengsten van de tol. Op vijf plekken langs de Straatweg
stonden hekken opgesteld waar de tol werd geheven. In augustus 1806 werd het bestraten van de Straatweg afgerond.
De Nieuwenhoornse schoolmeester Klaas Smit maakte een gedichtje over de weg. Na twee eeuwen van
moeizaam reizen tussen de twee plaatsen was er een blijvende verbetering aangebracht in de infrastructuur.
Reizigers, passanten en handelaren konden zich met alle gemak tussen Brielle en Hellevoetsluis bewegen.
Tot vandaag de dag vormt de Straatweg een belangrijke verbinding tussen beide plaatsen.

Door: Kees van Rixoort met dank aan het Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg (Bob Benschop)

Naaste verwanten

  1. van Leeuwen, Hendrik Arnoldsen
    1. Docters, Evertje
      1. Docters van Leeuwen, Hermanus
        1. van Cuijlenburgh, Anna Elisabeth
          1. Docters van Leeuwen, Hendricus Johannus Theodorus
          2. Docters van Leeuwen, Cornelis Willem
          3. Docters van Leeuwen, Arnoldus Hermanus
          4. Docters van Leeuwen, Joannes Hendricus
          5. Docters van Leeuwen, Arnoldina Cornelia Petronella
      2. van Leeuwen, Arnoldus

Voorouders

Bronverwijzing

  1. Notariële akte
  2. Het Biografisch Portaal van Nederland
  3. Raamsdonk, Leden Gewapend Genootschap 1795
  4. Tollen en Tolhuizen
  5. Geschiedenis van de Rijksstraatweg- Voorne in Alle Staten
  6. www.hofsteegenealogy.com
  7. Stamboom Lisanne Imholz-Komijn
  8. Doopboek Culemborg
  9. Overlijdensakte Vierpolders, Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg
  10. Huwelijksakte Nieuwenhoorn, Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg
  11. Huwelijksaangiften Utrecht
  12. Trouwboek Utrecht
  13. http://www.djdekker.net/stevenskerk/gesch/peirolet.html
  14. http://www.ilabdatabase.com/db/detail.php?lang=es&membernr=1129&ordernr=10007